حسن حسن زاده آملى
316
ده رساله فارسى (فارسى)
مساوى با دو قائمه خواهند بود . تنبيه : هرگاه خط ثالثى متوازى با دو خط متوازى بود ، و قاطعى هر سه را قطع كند ؛ و يا قاطع بيش از سه خط متوازى را قطع كند در هر حال همان احكام ش 8 تا ش 11 بر آنها جارى است . چون خط - و ى - كه موازى با دو خط - ا ب ، ح د - است . پس از احكام اين اشكال دانسته شود كه هرگاه دو خط مستقيم كه موازى با خط مستقيم ثالث بوده باشند ، آن دو با هم نيز متوازى خواهند بود . چنانكه خط مستقيمى با يكى از دو خط متوازى با يكديگر متوازى بود ، با آن ديگرى نيز متوازى خواهد بود كه در نتيجه هر سه خط با هم متوازى خواهند بود . برهان اين مطالب با التفات بدانچه تقديم داشتهايم بدست مىآيد و دشوارى ندارد . ( ح ) در شكل 2 حرفى از جيب به ميان آمده است ، جيب چيست ؟ جيب و جيب تمام - كه امروزه بواژه فرانسوى سينوس ( SinuS ) و كوزينوس ( Cosinus ) مىگويند - و همچنين ظل و ظل تمام - كه نيز امروز بواژه فرانسوى تانژانت ( Tangente ) و كوتانژانت ( Cotangente ) مىگويند - در مسائل رياضى مطلقا اعمّ از علم هيئت و غير آن اهميّت بسيار بسيار بسزا دارند كه بايد بدانها آشنا شويم . مطالب حول جيب و ظل بسيار است ولى روزى روزبروز است .